ریپ تورن
Torn. Rip
بازیگر (1931، تمپلِ تکزاس- امریکا)
با نام المور روآل تورن به دنیا آمد. در رشته ی دام پروری دانشگاه A & M تکزاس تحصیلاتش را به پایان برد وامیدوار بود با فعالیت در سینما بتواند مزرعه ای بخرد. پس از تلاش فراوان، توانست به هالیوود راه یابد و به عنوان ظرف شور و آشپز کاری دست و پا کند. اما سرانجام موفق شد نقش هایی در فیلم های تلویزیونی و سینمایی به عهده بگیرد. در پی آن، به نیویورک رفت و در آکتورز استودیو، زیر نظر لی استراسبرگ، بازیگری آموخت. در کنار آن، نزد مارتا گراهام نیز رقص را فرا گرفت. و از اوایل دهه ی 1960 در نقش هایی مهم تر ظاهر شد. اواخر همین دهه، به کارگردانی تآتر روی آورد و در دهه ی 1980 نیز یک فیلم سینمایی با نام تلفن کارگردانی کرد. همسران اول و دومش هر دو بازیگر بودند: آن وج وورت (1956-1961) و جرالدین پیچ (از 1961 تا زمان مرگ پیج در 1987) و پسرش، تونی، نیز بازیگر هستند.
تورن هم در تآتر و هم در تلویزیون و سینما عمدتاً در نقش های دوم ظاهر شده است و بیش تر، شخصیت های نامعمول را در فیلم هایی غیر متعارف به تصویر کشیده است. اما هر از گاهی که نقش های نخست را به عهده گرفته، استعدادی قابل توجه از خود بروز داده است. در چند نمایش نامه از تنسی ویلیامز نیز به روی صحنه رفته و نقش شخصیت هایی مهم، مثل والت ویتمن، هنری میلر و ریچارد نیکسن را در سینما ایفا کرده است. بازی در چند فیلم کمدی را هم تجربه کرده و در سال 1983 به خاطر بازی در کراس کریک کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شده است.
از فیلم ها: 1956- بیبی دال (کازان)؛ 1957- چهره ای میان جمعیت (کازان)؛ 1959- تپه ی پورک چاپ (مایلستون)؛ 1961- پرنده شیرین جوانی (ر. بروکس)، شاه شاهان (ن. ری)؛ 1963- انتخاب منتقد (وایس)؛ 1965- بچه ی سین سیناتی (جویسن)؛ 1967- تو حالا پسر بزرگی هستی (کوپولا)؛ 1968- سُل مادرید (هاتن)؛ 1970- مدار رأس السرطان (استریک)؛ 1972- کشتار (استارت)؛ 1974- جو دیوانه (لیتزانی)؛ 1976- مردی که بر زمین افتاد (روگ)؛ 1978- پرونده های خصوصی ج. ادگار هوور (ل. کوئن)، اغماء (م. کرایتن)؛ 1981- سرزمین مرکزی (پیرس)؛ 1982- هواپیما 2: دنباله (فینکلمن)، بیگانه ای ناظر است (کانینگهام)؛ 1983- کراس کریک (ریت)؛ 1984- نقطه ی اشتعال (تانن)، هیجان در شهر (بنجامین)؛ 1985- اجاره ی تابستانی (ک. راینر)؛ 1987- تعصب شدید (و. هیل)، نیدین (بنتن)؛ 1988- تلفن (فقط ک.)؛ 1989- دل سردی (دورنهلم)؛ 1990- شکار زیر دریایی اکتبر سرخ (مک تیرنان)، رویابین های زیبا (ج. ک. هریسن)؛ 1991- دفاع از زندگی خودت (آ. بروکس)، پسرم جانی (پ. لوین)، دالی عزیز (لیس)؛ 1993- روبات پلیس 3 (ف. دکر)؛ 1994- جایی که رودخانه ها به سمت شمال جاری هستند (ج. کریون)؛ 1995- نیکسن (آ. استون)، چگونه یک لحاف امریکایی درست کنیم (مورهاوس)؛ 1996- بیکن کانادایی (م. مور)، پریسکوپ پایین (د. وارد)؛ 1999- منبع موثق (م. مان)؛ 2000- پسران شگفت انگیز (هنسن).
